FitVandaag - Doping door de jaren heen
Info nu! - Bedrijfsboodschap


Doping door de jaren heen 



Expositie doping middelenMet alle drukte die er de laatste tijd rondom Lance Armstrong en dopinggebruik in het algemeen in het wielrennen, leek het mij wel informatief om eens te kijken naar de ontwikkeling en gebruik van doping in de sport door de geschiedenis heen. Persoonlijk snap ik de drukte niet zo en vindt het naief en hypocriet, ik denk bv dat de laatste 30 jaar (bijna) geen enkele Tour de France winnaar helemaal clean heeft gewonnen. Maar hetzelfde geldt voor zij tegenstanders. Bedrog en het zoeken naar manieren om prestaties te verbeteren is natuurlijk iets dat altijd al heeft bestaan en ook echt niet uit te roeien is. De mens is geneigd om de grenzen van wat mag op te zoeken. Dat is een onderdeel van de sport.
Zonder nu verder een waardeoordeel te vellen over Lance Armstrong en zijn zeer waarschijnlijke gebruik vind ik de enorme drukte nu toch overdreven. Wielrennen is altijd een van de meest besmette doping sporten geweest en ik zie geen enkele reden waarom dat nu zou veranderen. Armstrong wordt nu als een paria weggezet, terwijl in het peleton en daar omheen legio andere mensen actief zijn die ook volop gebruikt hebben en og betrokken zijn geweest of zeker geweten hebben van zaken. Ook in de UCI lopen allerlei figuren rond die veel wisten en accepteerden. Artsen? idem dito, Journalisten? Ik moet altijd een beetje lachen als ik de Boogerds, Breukinks, Rooksen e.d. commentaar hoor geven. Ze hebben natuurlijk allemaal boter op hun hoofd, maar houden zich aan de Omerta, horen, zien en zwijgen. Je spuugt niet in de bron die je voedt.

Armstrong wordt nu vooral verweten het te goed te hebben gedaan, te goed te hebben georganiseerd. Hij heeft waarschijnlijk zijn hele carriere gebruikt en is eigenlijk nooit gepakt en als hij wel gepakt is dan heeft hij dat onder tafel kunnen schuiven. Het feit dat hij uit Amerika komt is daarbij waarschijnlijk een voordeel voor hem geweest, dat was vooral in zijn begintijd niet in het brandpunt van de belangstelling en dat gaf hem ruimte om rustig zijn eigen gang te gaan, zonder veel pottenkijkers.
Dat gezegd, ik ben geen voorstander van doping en denk dat ook zonder zeer goede prestaties mogelijk zijn en dat ook de Tour de France prima te doen is zonder. Naturel zul je alleen zeer verstandig moeten trainen, zeer goed op je voeding letten en veel meer nog op de juiste wijze moeten pieken.
Simpel bewijs voor succesvol schoon presteren, zijn prestaties uit de tijden van het pre doping tijdperk, die zijn soms al van een dusdanig hoog niveau dat ze zelf nu nog zeer goed zouden zijn. Kijk wat Jesse Owens al kon in 1936, op gravel, met een verspring techniek die je zeer doet aan de ogen op een gravelbaan, maar toch met prestaties waar hij ook nu de finale van een WK of olympische spelen zou halen.
Sport is boven alles en zal ook altijd vooral een kwestie zijn van veel talent hebben en dat talent zo goed mogelijk zien te trainen. Van een ezel maak je nooit een werkpaard.



Hieronder een, zeker niet compleet, maar globaal beeld van doping gebruik in de sport door de jaren heen.   

Te beginnen met Speed/ amfetamine:
Dit is een verzamelnaam voor een groep van pepmiddelen die er men name voor zorgen dat je dieper in je reserves kunt tasten. Het verhoogt het prestatievermogen niet direct, maar onderdrukt vermoeidheid, het zorgt daarbij ook voor minder controle, het werkt meer op de geest dan op het lijf. Gebruikers denken beter te presteren maar of dat werkelijk zo is valt te betwijfelen. Gebruik tast je reserves aan, slaap, honger en dorst worden onderdrukt. Langdurig gebruik is zeker niet prestatieverhogend. Toch is het een hele periode een middel geweest dat veel gebruikt werd. Maar het is vooral een drug, verslavend, gebruikers zijn vaak makkelijk te herkennen, een bekende verslaafde/gebruiker was Herman Brood, ook Jules Deelder is/was? een fervent gebruiker. Herman Brood kon uiteindelijk door de desastreuze uitwerkingen op zijn fysiek, niet meer verder, en koos voor zijn eigen einde. Deze middelen vallen onder de noemer van uppers, ze worden vaak gebruikt in combinatie met downers. Slaap en kalmeringsmiddelen om toch ook rust te krijgen. Een andere bekende gebruiker was Elvis Presley. We weten allemaal hoe het hem vergaan is.

Een nog sterkere variant (niet zo gebruikt in de sport overigens), hier in West Europa minder gebruikt is meth amfetamine, zeer verslavend en een enorme sloper. Relatief goedkoop en voor iemand die een beetje handig is in scheikunde, vrij eenvoudig zelf te maken, met name in de VS een groot probleem. Als je snel zwaar in de problemen wilt komen, ga dit gebruiken!
Amfetamine is al synthetisch op de markt sinds 1887. Het bestaat dus al lang. Het werd in WOII aan beide zijden wijdt gebruikt. Sinds de jaren 50 en 60 was het alleen nog op recept verkrijgbaar, maar illegale labs produceerden ook steeds meer en meer, het was daarom redelijk makkelijk te krijgen op de zwarte markt.
Tijdens de Vietnam Oorlog was ruw geschat 60% van de soldaten een gebruiker van speed of andere drugs.
In de sport werd speed ook gebruikt, de Brit Tommy Simpson is in de Tour de France van 1967 het eerste dodelijke slachtoffer. Hij had amfetamine bij zich tijdens zijn dood, had ze ook gebruikt tijdens de rit en had ook cognac gedronken tijdens de race. Zoals we nu weten hielpen die middelen niets, maar in het wielrennen hoort "preparen" er eigenlijk bij als ware het water en brood, naief en simpel maar het is zoals het is.
Een bekende uitspraak, in dit kader is de volgende van Sean Kelly, voormalig Ierse topwielrenner, die nooit is betrapt overigens op gebruik, is: "dat hij is zijn hele carriere nooit ongeprepareerd aan de start heeft gestaan....."
Speed wordt tegenwoordig niet meer door topsporters gebruikt in wedstrijden, voornamelijk omdat het niet helpt.


Bloeddoping: bestaat sinds medio de jaren 60. Dat is het toedienen van extra bloed, eigen opgeslagen of van een ander met dezelfde bloedgroep, om zo extra rode bloedlichaampjes te krijgen. Bestaat al jaren en vindt nu nog steeds plaats. Vindt zijn oorsprong in Finland, met name name Lasse Viren en en Paavo Nurmi worden verdacht van het gebruik van deze methode. Nu Epo e.d. niet meer gebruikt kunnen worden is dit weer in zwang de laatste jaren.
Ricardo Ricco, een italiaanse wielrenner, die meerdere keren gepakt en gestraft voor overtredingen van de dopingwet, overleed bijna in 2012, toen hij zichzelf bedorven bloed toediende uit zijn koelkast. Dit na net terug gekomen te zijn van een dopingschorsing.

Anabole steroiden: Dit zijn hormonen die afgeleidt zijn van het mannelijk geslachtshormoon testosteron. Ze hebben anabole (opbouwende) en androgene (vermannelijkende) eigenschappen. Ze werken daarom sterker bij vrouwen, gebruik bij een vrouw maakt haar als het ware een halve man. De bijwerkingen zijn ook sterker bij vrouwen, een vrouw die vermannelijkt is duidelijk herkenbaar, zie vrouwelijke bodybuilders. Veranderingen zijn vaak onomkeerbaar, zeker bij langdurig gebruik.
Bij mannen wordt de eigen hormoonproductie onderdrukt en kan bij langdurig kuren zelfs geheel stoppen. Een andere bijwerking is de verstoring van de vetverdeling, dat kan zorgen voor hart en vaat problemen die zeer serieus zijn. Haaruitval, acne, borstvorming bij mannen, door de omzetting van de gebruikte hormonen in vrouwelijke hormonen zogenaamd aromatiseren, dit moet vaak operatief verwijderd worden. Foto´s van Bodybuilders laten vaak duidelijk sporen van zogenaamde gynecomastia (bitch tits) zien. Een verdikking rondom de tepel.
Een blik op de WR lijst atletiek (zie ook hier) laat zien wat anabolen doen, bijna alle records zijn oud en zijn vaak geheel onbereikbaar voor de huidige generaties. Die natuurlijk qua talent echt niet onderdoen.

Dianabol, Ziegler, 1954Het gebruik van anabolica is begonnen rondom 1954, John Ziegler, ploegarts van de Amerikaanse gewichtshefploeg ontwikkelde Dianabol, dat ook wel de moeder van alle anabolen genoemd. Het idee was om een middel te verkrijgen dat wel de anabole eigenschappen had, maar niet de vermannelijkende bijwerken. Naar verloop van tijd bleek dat slecht gelukt te zijn. Naar verluid vervloekte Ziegler op zijn sterfbed de uitvinding van het middel.
Ben Johnson is waarschijnlijk het meest in het oog vallende voorbeeld. Won gedoped de 100m in Seoul 1992 en werd betrapt.
In de loop der tijd zijn allerlei verschillende soorten anabole steroiden ontwikkeld, dat gebeurde door de molecuul structuur te wijzigen in een poging de bijwerkingen te verminderen, maar voor de sport ook om gebruik te maskeren. Een bekend voorbeeld is "de clear". Marion Jones en tijdelijk 100m Wr Tim Montgomery waren gebruikers, beide een periode nummer 1 in de wereld op de sprint waren gebruikers van dit middel.

Groeihormonen: Oorspronkelijk "gewonnen" uit de hypofyse van lijken, later werden ze ook synthetisch geproduceerd (1981 genentech). Groeihormonen zorgen met name voor de groei in onze jeugd, maar blijven ook als we volwassen zijn een rol spelen, de hoeveelheid neemt wel af naarmate we verouderen. Groeihormoon verzorgt alle groei en herstelfuncties in ons lijf, dus de spieren, botten, vetverbranding, hartfunctie worden alle gestimuleerd. Daarom is het ook populair bij gebruikende sporters. Op Natuurlijke wijze wordt groeihormoon vooral aangemaakt tijdens onze slaap.
Groeihormoon kan ervoor zorgen dat ons lijf extra spieren blijft ontwikkelen en sneller hersteld van inspanningen, een andere werking is dat groeihormoon ons lijf dwingt om vet te verbranden, dit kan helpen om ons vetpercentage te verlagen.
Natuurlijk zijn er ook ongewenste bijwerken van groeihormoon, vergroeiingen van handen, voeten en kaken komen voor. Ook kwaadaardige cellen zullen extra groeien, dus kanker kan zich sneller ontwikkelen.
Lee Haney, bodybuilder en Mr olympia in 1984, had zijn enorme vooruitgang te danken aan groeihormoon gebruik. Later in de jaren 90 kwam Dorian Yates daar overheen, de bodybuilders uit de jaren 70, toch ook al gebruikers, leken vergeleken met hem wel beginners. Een blik op de tegenwoordige professionele bodybuilders laat een bizar beeld zien. In deze wereld vallen ook veel ongelukken en ook doden. Men zoekt de grenzen op van wat mogelijk is.

Vochtafdrijvers: Dat zijn middelen die de nieren helpen vocht af te drijven. In de volksmond "plaspillen". Er zijn verschillende soorten. Het zijn medicijnen die voorgeschreven worden bij hartfalen, hoge bloeddruk en soms bij leverproblemen.
Voor sporters hebben ze niet een prestatieverhogend effect, maar wel een maskerend effect, door de extra urine productie worden gebruikte middelen sneller door het lijf uitgescheiden. Daarnaast helpen ze om tijdelijk een lager gewicht te kunnen bereiken en onderhuids vocht (voor bodybuilders) te verminderen. Het helpt dus om in sporten met gewichtsklassen om een lager gewicht te bereiken. Direct na de weging eet en drink men als een dolle om weer snel op krachten te komen. In de praktijk betekend dat, dat sporters dus heel anders gewogen worden dan ze werkelijk wegen tijdens de wedstrijd. Dit zou simpel te voorkomen zijn door direct na de wedstrijd een een weging te hebben. Uiteraard is uitdroging allemaal niet zonder risico, er zijn door gebruik doden gevallen.

Clenbuterol: Een medicijn dat oorspronkelijk in de veeindustrie werd gebruikt bij longproblemen, een bijwerking bleek extra massa aanwas te zijn, dus al snel werd dit middel daarvoor gebruikt, en later na een verbod ook illegaal, om vee sneller en meer te laten groeien, verboden uiteraard maar moeilijk te achterhalen. De dieren werden vaak tussen de hoeven geinjecteerd, bijna niet te achterhalen. In sommige landen gebeurt dit nog steeds. Dit gegeven wordt door gepakte sporters nog altijd gebruikt als excuus, met heeft per ongeluk, "verontreinigt" vlees gegeten. Denk aan Alberto Contador. Natuurlijk zal dat best wel af en toe gebeurd zijn, maar vaker is het echt alleen een smoes.
Voor mensen wordt clenbuterol voor twee redenen gebruikt, het verhoogt de stofwisseling, de hartslag zal hoger zijn in rust en het zorgt soms ook voor trillen, zorgt daarmee voor extra energieverbruik en het zorgt ervoor dat spieren minder snel afbreken, het heeft dus niet zozeer een anabole werking als meer een anti katabole (afbrekende) werking, resultaat meer spieren en minder vet, voor veel gebruikers een zeer aantrekkelijke combinatie.

Epo, bloeddoping, groeihormoonEpo, cera:  Deze medicijnen worden gebruikt om de aanmaak van rode bloedcellen te stimuleren, en daarmee de mogelijkheid om zuurstof te vervoeren. Voor met name duursporters is dit een zeer aantrekkelijk gegeven. Epo is zeer wijdverspreid en jarenlang gebruikt door wielrenners, hardlopers, crosscountry skieers en andere duursporters. Vanaf 1987 kan Epo synthetisch geproduceerd worden, en al snel werd het opgepikt door wielrenners en verhoogde het duidelijk het niveau aldaar. Niet gebruikers werden in het peloton, water en brood rijders genoemd. Ten tijde van de invoer van epo in het peloton zijn er nogal wat getalenteerde wielrenner gestopt, simpelweg omdat ze niet meer mee konden zonder te gebruiken. In de begintijd zijn er ook nogal wat wielrenners overleden door epo gebruik. Door onwetendheid is een periode geweest dat wielrenners door experimenten hun bloed teveel manipuleerden en daaraan stierven, ook een aantal Nederlandse toppers kwamen zo aan een triest einde. 
Door epo gebruik stijgt de zogenaamde hematocriet waarde, een percentage dat een natuurlijk niveau van rond 42% (gemiddeld) heeft, dit werd soms opgevoerd tot soms wel 60%, tweevoudig Tour de France winnaar Bjarne Riss, werd mister 60% genoemd. Hij durfde erg ver te gaan met het opvoeren van zijn hematocriet. Epo was lang niet op te sporen, daarom werd eerst een drempelwaarde van 50% voor de hematocrietwaarde ingesteld om gebruik te voorkomen/minderen en later was het wel was het wel op te sporen, maar werd nog steeds gebruikt, nu vaker en met kleinere doseringen. Gebruik kon dan alleen geconstateerd worden heel kort na gebruik. Zelf tijdens rittenkoersen kon er dan gebruikt worden. Epo kan nu opgespoord worden.
De opvolger van Epo is Cera, ook dan kan opgespoord worden sinds een paar jaar.  Ook dit middel is veel gebruikt en ook veel wielrenners en atleten zijn hier op betrapt.

Dan nog een kleine categorie, Betablokkers: Medicijnen tegen hoge bloeddruk en hartritmestoornissen.  Voor sporters verminderd het trillen en kalmeert het. Voor schutters en dergelijke kan dat helpen.
In het wielrennen is nu een schoonmaakactie bezig, dat zal natuurlijk voor een schonere sport zorgen, wielrennen nu is een schonere sport vergeleken bij een tijd terug. Maar zij die het naieve idee hebben dat doping is uit uit te bannen zullen bedrogen uitkomen. En ook in wielrennen zal het altijd blijven bestaan. Het spel tussen gebruikers en de regelhandhavers zal gewoon doorgaan. Het is vooral een kwestie van er mee omgaan. Er moeten duidelijke eenvoudige regels komen. Daar mankeert het nu aan alle kanten aan.

Wordt vervolgt..